Viêm phổi là bệnh lý thường gặp ở trẻ vào mùa đông . Để bé khỏe mạnh các mẹ cần lưu ý căn bệnh này.

Viêm phổi không lây, tuy nhiên nếu sinh đôi, hay với bé cùng độ tuổi tiếp xúc quá thân thiết thì khả năng lây nhiễm rất dễ xảy ra.

1. Cách phát hiện sớm

– Nếu trẻ mắc bệnh, phổi của trẻ sẽ mất đi khả năng mềm mại và khó có thể giãn nở nhẹ nhàng nếu trẻ hít thở mà cuối cùng là trẻ có thể bị thiếu oxy. Do đó trẻ buộc phải thở nhanh hơn dể bù đắp lại sự thiếu hụt này.
– Khi thở nhanh là biểu hiện sớm nhất khi trẻ vị viêm phổi, nhanh hơn cả các dấu hiệu có được khi nghe phổi bằng ống nghe và cũng là triệu chứng rất dễ phát hiện ở mọi lúc, mọi nơi chỉ bằng một dụng cụ rất dễ tìm: đồng hồ có kim giây.
– Có thể đếm được nhịp thở của trẻ trong trọng một phút để xem trẻ có thở nhanh hay không. Gọi là thở nhanh nếu:

  • Nhịp thở từ 60 lần/phút trở lên ở trẻ dưới 2 tháng.
  • Từ 50 lần/phút trở lên ở trẻ từ 2 – 11 tháng.
  • Từ 40 lần/phút trở lên ở trẻ từ 12 tháng – 5 tuổi.
  • Khi đó trẻ đã có triệu chứng viêm phổi, cần được đưa đến cơ sở y tế thăm khám và điều trị ngay.

– Do nhịp thở có thể tăng khi trẻ gắng sức (bú, quấy khóc…) cho nên chúng ta cần phải đếm nhịp thở khi trẻ nằm im, nhất là khi ngủ.

cham-soc-tre-so-sinh-bi-viem-phoi-tai-nha

  1. Nhận biết cấp độ của bện để đưa đi điều trị

– Nếu bệnh viêm phổi trở nên nặng, trẻ sẽ phải bỏ ra nhiều sức lực để thở. Lúc đó các cơ hô hấp, nhất là cơ hoành – loại cơ hô hấp ngăn đội ngực và bụng, phải tăng cường co bóp để bù đắp. Lúc đó phần dưới lồng ngực của trẻ sẽ bị cơ này kéo lõm vào khi trẻ hít vào.
– Như vậy khi trẻ có dấu hiệu thở co lõm lồng ngực thì bệnh viêm phổi đã nặng, cần nhập viện ngay để điều trị.
– Chúng ta cần vén áo trẻ cao lên để thấy rõ vùng ngực và vụng trẻ, quan sát khi trẻ nằm yên, không bú, không khóc.

  1. Cách nhận biết mức độ bệnh ở mức nguy hiểm,phải đưa nhập viện

Đây là lúc trẻ đang trong trạng thái nguy kịch, tính mạng đang bị đe dọa, phải nhanh chóng đưa trẻ đi bệnh viện cấp cứu ngay lập tức để còn có thể cứu sống được trẻ. Đây không chỉ là biểu hiện của bệnh viêm phổi nặng mà còn trong nhiều loại bệnh nguy hiểm nữa.

-Đối với trẻ dưới 2 tháng, đó là: bỏ bú hoặc bú kém, co giật, trẻ ngủ li bì – khó đánh thức trẻ dậy, sốt hoặc lạnh, thở khò khè.
– Với những trẻ từ 2 tháng – 5 tuổi, đó là: trẻ không thể uống được gì cả, co giật, ngủ li bì – khó đánh thức, thở có tiếng rít, suy dinh dưỡng nặng..

cham-soc-tre-so-sinh-bi-viem-phoi-tai-nha

Phương pháp chăm sóc trẻ bị viêm phổi tại nhà:

  1. Để trẻ uống kháng sinh thích hợp.

Phải cho trẻ uống kháng sinh thích hợp đúng cách, đủ liều và đủ thời gian. Các bậc phụ huynh cần nhận rõ đúng dạng thuốc cần cho trẻ uống, liều lượng mỗi lần uống, số lần uống trong ngày và số ngày cần cho trẻ uống thuốc để không ảnh hưởng đến sức khỏe bé sau này.

Với những loại thuốc viên, cần tán nhỏ viên thuốc trước khi cho trẻ uống (có thể cho vào một ít nước và chờ vài phút, nước sẽ làm viên thuốc bở ra và dễ nghiền nhỏ hơn).Cũng có thể pha thêm một ít đường, hay pha với một ít sữa, nước cháo để bé có thể uống dễ dàng hơn. Khi trẻ ói trong vòng 30 phút sau khi uống thuốc, cần cho bé uống lại một liều khác.

Nhưng cũng cần tránh lạm dụng kháng sinh khi trẻ chỉ bị cảm ho thông thường. Không chỉ tốn kém, tác dụng phụ trước mắt hay lờn thuốc về lâu về dài, việc lạm dụng kháng sinh như thế cũng không ngừa được biến chứng viêm phổi ở trẻ chỉ bị ho cảm thông thường.

  1. Chữa trị các triệu chứng kèm theo: sốt, khò khè.

Tùy tình trạng mà bác sĩ sẽ cho trẻ các loại thuốc cần thiết khác như thuốc hạ sốt (Paracetamol), thuốc điều trị khò khè (Salbutamol, Trebutaline). Cần cho trẻ uống đúng theo hướng dẫn dù rằng các loại thuốc này cũng khá an toàn cho trẻ em.

3. Nắm rõ cách chăm sóc trẻ tại nhà.

– Đẩy mạnh việc cho trẻ ăn, bú, tránh các tập quán kiêng ăn. Cho trẻ ăn đủ chất, bú thường xuyên khi đang bệnh.Nếu trẻ vừa khỏi bệnh cũng cần bồi dưỡng thêm cho trẻ mau lại sức. Với những trẻ nhỏ, khi mũi bị nghẹt, tắc, trẻ sẽ kho bú, khó ăn hơn. Do đó cần thông thoáng mũi, để trẻ có thể bú, ăn dễ dàng hơn.
– Cho trẻ uống nhiều nước hoặc bổ sung việc cho trẻ bú. Bởi vì trẻ bị viêm phổi cần được cung cấp nhiều nước để làm loãng đàm, dịu họng, giảm ho.
– Nếu bị ho, chúng ta cần lưu ý: ho chính là một phản ứng có lợi để tống đàm dãi ra ngoài, làm cho đường thở được thông thoáng cho trẻ có thể hít thở dễ dàng. Do đó tránh lạm dụng các loại thuốc ho để kiềm chế phản xạ có lợi này của trẻ đặc biệt là khi hiện nay có nhiều loại thuốc ho có thể gây ngộ độc, tác dụng phụ quan trọng ở trẻ em nếu dùng không đúng cách.

Nếu sử dụng đúng loại kháng sinh thích hợp để trị viêm phổi sẽ giúp trẻ bớt ho nhanh chóng. Nếu trẻ ho nhiều làm cho đem lại những kết quả xấu cho trẻ như nôn ói, mất ngủ, đau tức ngực, đau rát họng… chúng ta có thể cho trẻ dùng các thuốc ho an toàn.

4. Hiểu được khi nào cần đưa trẻ đến khám lại bao gồm tái khám theo hẹn và khám lại ngay lập tức khi trẻ trở nặng.

– Tái khám theo hẹn: trẻ cần được bác sĩ khám lại sau 2 ngày để đánh giá xem thuốc kháng sinh này có hiệu quả tốt hay không. Ngay trong trường hợp tốt nhất (trẻ thở trở lại bình thường, hết sốt, ăn – bú khá hơn) trẻ cũng cần phải tiếp tục cho uống kháng sinh đủ thời gian là 5 ngày.
– Nếu sau 2 ngày tái khám, nếu trẻ còn thở nhanh, thầy thuốc sẽ cho bé dùng một loại kháng sinh để tăng sức đề kháng cần thiết khác hoặc cho cháu nhập viện điều trị.
– Khám lại ngay: phải lưu ý theo dõi và đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế, bệnh viện nếu thấy trẻ có một trong các dấu hiệu sau: thở khó khăn (thở nhanh hơn – mạnh hơn, thở co lõm lồng ngực), trẻ không thể uống được nước, trẻ trở nên mệt hơn. Đây là những dấu hiệu cho biết bệnh của trẻ đã trở nặng, cần nhập viện ngay.
Kết luận:
– Nếu mắc bệnh này mà không phát hiện sớm và được điều trị sẽ dễ dẫn đến tình trạng tử vong
– Tóm lại,cách xử trí tại nhà như sau:

  • Trẻ có dấu hiệu nguy hiểm = bệnh rất nặng, nhập viện cấp cứu
  • Trẻ thở co lõm lồng ngực – viêm phổi nặng, cần nhập viện ngay
  • Trẻ thở nhanh = viêm phổi, cần uống kháng sinh tại nhà – tăng cường ăn uống – sử dụng thuốc ho an toàn.

.